in Algemeen

De HEMA heeft haar winkels weer eens opnieuw ingericht. Niet alleen de Hema maar ook bijvoorbeeld de Blokker en Casa werken opnieuw aan een nieuwe formule. Deze herschikking wordt gepresenteerd als een innovatie. Helaas gaan de HEMA, Casa en Blokker voorbij aan de tweede wet van verandering. En dan gaat het mis.

De HEMA heeft haar winkels opnieuw ingericht. Producten worden gepresenteerd in “belevingen”. Dat wil zeggen dat je bijvoorbeeld de droogdoeken vindt bij de keukenspullen, en niet meer bij het textiel. Alle keukenspullen bij elkaar gecombineerd met een aantrekkelijke vormgeving moet voor beleving zorgen. De Hema doet dat, maar ook veel andere winkelketens doen dit.

In verschillende kleine winkels is al geëxperimenteerd met deze formule. De omzet liep omhoog, en daarom wordt deze verandering gepresenteerd als een succesvolle innovatie. Helaas is dit maar de vraag. De eerste wet van verandering werkt blijkbaar. Maar men vergeet de tweede wet van verandering.

De eerste wet van verandering

Verandering leidt tot positieve gevolgen, dat is de eerste wet van verandering. Arbeidspsychologen weten dat al tientallen jaren. Verander de kleur van het licht, of verhoog/verlaag de lichtintensiteit en de productiviteit stijgt. Benoem een nieuwe manager en de resultaten van de afdeling verbeteren.

Het mechanisme achter de eerste wet van verandering is simpel: je ziet het product of bijvoorbeeld de werkzaamheden vanuit een ander perspectief. Een nieuwe leidinggevende betekent andere vragen, andere focus en andere antwoorden. In het voetbal worden trainers bij slechte resultaten vervangen vanwege het schokeffect.

De eerste wet van verandering wordt daarom vaak door managers en adviseurs gebruikt.

De tweede wet van verandering

Door telkens te veranderen zouden resultaten torenhoog moeten stijgen. Helaas is dat nooit het geval, hoe komt dat toch?

Dat komt door de meestal vergeten tweede wet van verandering. Deze luidt: na enige tijd dooft het effect van verandering weer uit. De resultaten vallen terug tot het oorspronkelijke niveau.

Het mechanisme achter de tweede wet is net zo simpel. Na de verandering ontstaan nieuwe routines. Werkzaamheden worden gewoon, een routine, de verrassing is er af, de focus verschuift. Ook dat weten bijvoorbeeld arbeidspsychologen. Niet voor niets wisselen managers vaak om de vier jaar van functie.

Uit onderzoek naar het zogenaamde schokeffect van de vervanging van voetbaltrainers blijkt dat de resultaten op langere termijn bijna altijd gelijk blijven. Soms is er sprake van een opleving, maar het resultaat blijft gelijk.

Innovatie

De verandering bij de HEMA, Casa of Blokker wordt gepresenteerd als een innovatie. Want, zo is de gedachte, als je een droogdoek koopt in de beleving van een keuken zie je andere dingen voor de keuken. Die prikkel leidt tot extra omzet. Er wordt meer geld omgezet, dus er is sprake van een verdienmodel.

Innovatie is creativiteit met een verdienmodel. Zo bezien klopt het! Maar dat komt omdat alleen gekeken wordt naar de eerste wet van verandering.

Na een paar keer winkelen is er gewenning aan de belevingswerelden. Het nieuwtje is er af. Om bij het voorbeeld te blijven: die droogdoek in de keukenbeleving verleidt me niet (meer) tot extra omzet. Na verloop van tijd is de vernieuwing gewoon geworden. Er is structureel niets veranderd.

Veranderen moet?

Betekent dit dat organisaties niet moeten veranderen? Dat beslist niet. Want een goed geplande en uitgevoerde verandering kan een verschuiving van klanten betekenen. Daarnaast kan de innovatie bij de concurrent leiden tot een innovatief idee binnen de eigen organisatie.

Maar een relativering van het succes van de formulewijziging is wel op zijn plaats.

Kijk naar de laatste veranderingen bij de Hema. De veranderingen vallen samen met het wegvallen van V&D. De paar procent omzetgroei die de Hema behaalde viel in het niet bij het wegvallen van de honderden miljoenen van V&D. Er is dus veel omzet verdampt, ondanks de succesverhalen.

Inspelen op innovaties

In onze methode “Inspelen op innovaties” wordt ingegaan op innovaties, en hoe je daar op in kunt spelen. Deze methode sluit aan bij het gelijknamige keuzedeel.

Een praktische vertaling van innovaties op het gebied van communicatie en marketing is “Wie niet kiest wordt niet gekozen”.

Recente berichten

Laat een reactie achter

dertien + 15 =

0